Verwachtingen van anderen loslaten: wat is van jou en wat hoort bij de ander?

Rekening houden met andere mensen is niet verkeerd.

Als iemand belangrijk voor je is, is het logisch dat je nadenkt over wat jouw keuzes voor die ander betekenen. Je houdt rekening met je partner, kinderen, familie, collega's of mensen die op je vertrouwen.

Dat kan juist iets zeggen over betrokkenheid, loyaliteit en verantwoordelijkheid.

Maar soms merk je dat je jezelf niet meer eerst afvraagt wat jij wilt of nodig hebt. Je begint meteen bij wat een ander ervan zal vinden.

Wat zou ik eigenlijk willen als ik niet eerst hoefde te bedenken wat iedereen daarvan vindt?

Nog voordat je zelf goed weet wat voor jou klopt, ben je al bezig met mogelijke teleurstelling, zorgen, praktische gevolgen of ongemakkelijke gesprekken.

Dan wordt rekening houden langzaam iets anders.

Verwachtingen hoeven niet uitgesproken te worden

Bij verwachtingen van anderen denken we snel aan iemand die duidelijk zegt wat hij van je wil.

Maar veel verwachtingen worden nooit hardop uitgesproken.

Ze kunnen ontstaan doordat een situatie jarenlang op dezelfde manier heeft gewerkt.

Jij bent degene die iets regelt. Die bijspringt. Die zich aanpast. Die verantwoordelijkheid neemt als iets ingewikkeld wordt.

Op een gegeven moment hoeft niemand meer te zeggen dat jij dat moet doen.

Het is vanzelfsprekend geworden.

Misschien denk je:

Zo kennen mensen mij nu eenmaal.

Ik kan hen hier toch niet mee laten zitten?

Als ik het niet doe, wie doet het dan?

Zo kan iets wat ooit praktisch of logisch begon steeds meer voelen als iets wat bij jou hoort.

En dan wordt het lastiger om te zien wat werkelijk van je wordt verwacht en wat jij zelf bent gaan invullen.

Je hoeft de reactie van een ander niet vooraf op te lossen

Stel dat je iets wilt veranderen.

Je wilt minder werken. Meer ruimte voor jezelf. Je wilt iets anders afspreken. Een verantwoordelijkheid teruggeven. Of iets uitspreken waar je al langere tijd mee rondloopt.

Nog voordat je dat doet, begint je hoofd misschien vooruit te lopen.

Wie raakt hierdoor teleurgesteld?

Wie zal het niet begrijpen?

Wie krijgt er last van?

Wat als iemand boos wordt?

En hoe moet ik dat dan weer oplossen?

Je bent dan niet alleen bezig met je eigen keuze, maar ook alvast met alles wat een ander daarbij mogelijk zou kunnen voelen.

Ik kan rekening houden met iemand zonder vooraf te hoeven oplossen hoe diegene zich erbij voelt.

Je kunt zorgvuldig nadenken over de gevolgen van wat je doet zonder vooraf verantwoordelijkheid te nemen voor iedere mogelijke reactie.

Dat verschil lijkt klein, maar kan veel veranderen.

Je kunt iemand teleurstellen zonder hem tekort te doen

Als iemand teleurgesteld raakt door jouw keuze, kan dat al snel voelen alsof jij iets verkeerd hebt gedaan.

Maar teleurstelling en tekortdoen zijn niet hetzelfde.

Iemand kan liever hebben dat jij iets anders kiest.

Het moeilijk vinden.

Tijd nodig hebben om eraan te wennen.

Of het simpelweg niet met je eens zijn.

Je kunt iemand teleurstellen zonder hem tekort te doen.

Dat betekent niet dat de reactie van een ander onbelangrijk is.

Wel dat die reactie niet automatisch bewijst dat jouw keuze verkeerd is.

Soms hoort teleurstelling erbij wanneer twee mensen niet precies hetzelfde nodig hebben.

Schuldgevoel is niet altijd een betrouwbaar kompas

Schuldgevoel kan nuttige informatie geven.

Als je iemand bewust hebt gekwetst, een afspraak niet bent nagekomen of ergens voor bent weggelopen waar je wel verantwoordelijkheid voor droeg, kan het terecht zijn dat je daar bij stilstaat.

Maar schuldgevoel kan ook ontstaan omdat je iets anders doet dan mensen van je gewend zijn.

Omdat je nee zegt waar je vroeger ja zei.

Omdat je iemand niet meer automatisch ontlast.

Of omdat je ruimte inneemt waar je gewend was vooral rekening te houden met anderen.

Dan betekent schuldgevoel niet automatisch dat je iets verkeerd doet.

Het kan ook betekenen dat je iets anders doet.

De vraag is dan niet alleen:

Voel ik me hier schuldig over?

Maar ook:

Waar gaat dat schuldgevoel eigenlijk over?

Heb ik werkelijk iets te herstellen?

Of voelt dit vooral ongemakkelijk omdat ik iets doorbreek wat lang vanzelfsprekend was?

Verantwoordelijkheid nemen is niet hetzelfde als alles dragen

Je bent verantwoordelijk voor hoe je met mensen omgaat.

Voor afspraken die je maakt.

Voor de manier waarop je iets bespreekt.

En voor gevolgen van keuzes die redelijkerwijs bij jou horen.

Maar niet automatisch voor iedere emotie van een ander.

Je kunt iets zorgvuldig zeggen en toch iemand teleurstellen.

Je kunt een redelijke grens aangeven en toch weerstand krijgen.

Je kunt iets kiezen wat voor jou belangrijk is terwijl iemand anders daar moeite mee heeft.

Die dingen kunnen naast elkaar bestaan.

Misschien is dat juist een van de moeilijkste kanten van verantwoordelijkheid: zorgvuldig handelen zonder te kunnen garanderen dat iedereen zich daar goed bij voelt.

Kiezen voor jezelf hoeft niet tegenover de ander te staan

“Kiezen voor jezelf” klinkt soms alsof er maar twee kanten zijn:

jij of de ander.

Maar zo hoeft het niet te werken.

Je kunt jezelf serieus nemen en betrokken blijven.

Luisteren naar wat een ander nodig heeft zonder daar automatisch naar te handelen.

Een compromis zoeken.

Iets bewust blijven dragen omdat je dat belangrijk vindt.

Of besluiten dat iets niet langer bij jou hoort.

Het gaat niet om een vaste regel dat je vaker voor jezelf moet kiezen.

De vraag is ook of wat voor jou belangrijk is nog genoeg ruimte krijgt.

Want als wat jij wilt alleen ruimte krijgt wanneer niemand anders daar iets van merkt, krijgt het misschien nooit werkelijk een plek.

Wat draag je omdat je het wilt?

Sommige verantwoordelijkheden wil je helemaal niet loslaten.

Omdat ze bij je passen.

Omdat je van iemand houdt.

Omdat je ergens bewust voor hebt gekozen.

Omdat betrouwbaarheid belangrijk voor je is.

Dat is iets anders dan iets blijven dragen omdat je bang bent voor wat er gebeurt wanneer je stopt.

Daarom is niet alleen de vraag wat zwaar voelt.

Ook waarom je iets blijft doen kan veel zeggen.

Wil je dit bewust blijven dragen?

Past het nog bij je?

Of speelt vooral mee wat je vreest wanneer je iets verandert?

Dat verschil is niet altijd meteen duidelijk.

Maar daar kan wel zichtbaar worden waar jouw eigen keuze is gebleven.

Verwachtingen loslaten betekent niet dat je mensen loslaat

Verwachtingen van anderen loslaten klinkt al snel alsof je minder rekening moet houden met mensen.

Maar dat hoeft helemaal niet.

Je hoeft niet harder, afstandelijker of minder betrokken te worden.

Misschien gaat het vooral om beter onderscheiden wat werkelijk bij jou hoort.

Welke verantwoordelijkheid wil je dragen?

Waar wil je bewust rekening mee houden?

Wat vind je redelijk?

En wat neem je op je omdat je bang bent voor wat er gebeurt wanneer je het niet doet?

Ik hoef niet minder rekening te houden met anderen. Ik mag wel beter onderscheiden wat echt van mij is.

Dan betekent loslaten niet:

Het kan me niet meer schelen wat een ander vindt.

Maar:

De reactie van een ander mag bestaan zonder dat die automatisch bepaalt wat ik moet doen.

Als alles even zwaar is gaan wegen

Soms kun je dit zelf goed uit elkaar halen.

En soms zijn je eigen wensen, loyaliteit en de mogelijke reacties van anderen zo met elkaar verweven geraakt dat alles even zwaar voelt.

Een gesprek kan dan helpen om weer onderscheid te zien. Samen onderzoeken we wat voor jou belangrijk is, wat werkelijk bij jou hoort, wat je bewust wilt blijven dragen en wat je misschien al langere tijd voor een ander probeert op te lossen.

Bij persoonlijke coaching kijk ik daarom niet alleen naar wat jij wilt veranderen. We kijken ook naar waarom iets zo moeilijk voelt en welke belangen, verantwoordelijkheden en relaties daarin meespelen.

Je kunt ook lezen hoe ik werk wanneer verschillende belangen zo met elkaar verweven zijn geraakt dat een eenvoudige keuze niet meer eenvoudig voelt.

Je hoeft niemand af te wijzen om jezelf serieuzer te nemen.

Soms begint het alleen met opnieuw onderscheiden wat werkelijk van jou is.